Τελικά πώς πέρασε ο χρόνος Ο ποιητής περιγράφει αυτή την κοινή, κοινότατη ε?πειρία χρω?ατισ?ένη αφενός ?εν από νοσταλγία για τις χα?ένες πια χαρές της νεότητας, αφετέρου δε από έκπληξη για το «πώς πέρασεν η ώρα». Αυτή η πολλές φορές γλυκόπικρη και εντελώς άκοπη «αναβίωση» περασ?ένων συ?βάντων σχετίζεται ?ε τη λειτουργία ειδικών περιοχών του εγκεφάλου.
Το περιεχό?ενο της ονειροπόλησης, το υλικό της, είναι οι ?νή?ες, τα συ?βάντα του παρελθόντος, τα οποία περιέχουν στοιχεία αισθητηριακά (εικόνες, ακούσ?ατα, οσ?ές κ.λπ.) αλλά και ?η αισθητηριακά (σκέψεις και συναισθή?ατα). Έτσι η ονειροπόληση αντανακλάται σε εγκεφαλικό επίπεδο στην ενεργοποίηση ενός εκτετα?ένου εγκεφαλικού κυκλώ?ατος (του default network), που περιλα?βάνει τον κροταφικό λοβό (η ?νή?η), τον ?ετωπιαίο λοβό, το ?εταιχ?ιακό σύστη?α (το συναίσθη?α ?ε τον α?υγδαλοειδή πυρήνα) και τον βρεγ?ατικό λοβό (για τον έλεγχο της προσοχής). Η ενεργοποίηση του κυκλώ?ατος αυτού εγκαινιάζει τη στροφή της προσοχής του ατό?ου από τα συ?βαίνοντα στο περιβάλλον στον «εσωτερικό» του κόσ?ο. Στη διάρκεια αυτής της γλυκόπικρης ονειροπόλησης το εσωτερικό ?ας ρολόι επιβραδύνεται πιθανότατα γιατί ο χρόνος ο αντικει?ενικός δεν έχει κα?ία ση?ασία εκείνη την ώρα.
Η αναδρο?ική εκτί?ηση της χρονικότητας, η εκτί?ηση δηλαδή του παρελθόντος χρόνου, είναι πάντα ?ικρότερη του αντικει?ενικού γιατί στην ονειροπόληση/ανά?νηση «διαλέγου?ε» ορισ?ένα ?όνο («τα σπουδαιότερα») από τα συ?βάντα εκείνης της περιόδου. Αυτή η επιλογή εκφράζεται ?ε την επέ?βαση της προσοχής στη ση?ασιολογική και συναισθη?ατική αξιολόγηση των συ?βάντων. Η επιλεκτική αξιολόγηση επιφέρει τρο?ακτική συ?πύκνωση του υποκει?ενικού χρόνου. Αυτή είναι η έκπληξη που νιώθει ο ποιητής, την οποία περιγράφει ?ε σαφήνεια και λιτότητα, ?εταπλάθοντας έτσι ?ια κοινή ε?πειρία σε ποίη?α για «το πέρασ?α του χρόνου».
Ο συγγραφέας Ιωάννης Θ. Ευδοκι?ίδης, Ο?ότι?ος Καθηγητής Νευρολογίας στο ΕΚΠΑ, σε ένα σύντο?ο αλλά ?εστό έργο προσεγγίζει το ποίη?α «Απ τες εννιά?» του Κ. Π. Καβάφη ?έσα από ένα νευροεπιστη?ονικό πρίσ?α: επιχειρεί να αντιστοιχίσει την ε?πειρία τού «πώς πέρασε ο χρόνος» ?ε τους υποκεί?ενους νευροψυχολογικούς και νευροβιολογικούς εγκεφαλικούς ?ηχανισ?ούς της αντίληψης του χρόνου.